ABD İLE İŞBİRLİĞİ
Sun Laiyan, Çin ve ABD uzay kuruluşlarının işbirliğini sürdürerek iki ülke arasındaki yapıcı işbirliği ilişkilerinin gelişmesine katkı yapacaklarını belirtti.

ABD Uzay ve Havacılık Dairesi (NASA) Genel Müdürü Michael Griffin'in geçen ay Çin'e yaptığı ziyaret sırasında, iki tarafın engelleri kaldırarak değişim ve işbirliğini yoğunlaştırmayı kararlaştırdıklarını hatırlatan Sun, iki ülkenin uzay kuruluşlarının düzenli şekilde yıllık görüşmelerle işbirliği alanlarını birlikte ele alacaklarını söyledi.

Çin hükümetinin uzay teknolojisi, uzayın değerlendirilmesi ve uzay bilimi alanlarındaki uluslararası temas ve işbirliğine yönelik desteğini sürdüreceği kaydedilen kitapta, önümüzdeki beş yıl içinde uzay izleme şebekesi kaynaklarının paylaşımı ve ticari amaçlı uydu fırlatılış hizmetlerine ilişkin uluslararası işbirliğine öncelik verileceği vurgulandı. Çin'in, yerli kuruluşları ve toplumsal örgütleri uzay araştırmaları alanında her türlü uluslararası temasa ve işbirliğine etkin şekilde katılmaya teşvik edeceği de ifade edildi.

Beyaz Kitap'ta Çin'in geçen beş yıl içinde 13 ülke, uzay kuruluşu ve uluslararası örgütle toplam 16 işbirliği anlaşması veya anlayış muhtırası imzaladığı kaydedildi.

Çin, ilk kez 20 Kasım 1999'da "Şencou" adlı insansız uzay aracını, 15 Ekim 2003'te de "Şencou 5" adlı ilk insanlı uzay aracını fırlatmıştı. 12 ve 17 Ekim 2005 tarihleri arasında "Şencou 6" adlı uzay aracı iki taykonotla beş günlük uzay gezisi yaptı.

Çin Uzay İdaresi Müdürü Sun Laiyan, hükümetin hazırladığı "Çin'in Uzay Çalışmalarıyla İlgili Beyaz Kitap-2006' adlı broşürün yayımlanması dolayısıyla düzenlenen basın toplantısında, uzay aracının kenetlenmesi ve uzayda kalmasıyla ilgili denemeler yapacaklarını belirtti.

Söz konusu kitapta, insanlı uzay uçuşları ve ay keşfinin, Çin'in uzay çalışmalarının önümüzdeki beş yılda öncelikli hedefleri olduğu belirtildi. Çin'in önümüzdeki beş yıl içinde insanlı uzay uçuşu projesini sürdürerek taykonotların (astronotların) uzay yürüyüşlerini ve uzay araçlarının birbiriyle kenetlenmesini gerçekleştireceği ifade edilen kitapta, belirli büyüklükte, taykonotların kısa süre kalabilecekleri ve uzayda uzun süre kendiliğinden hareket edebilen uzay laboratuvarının araştırma geliştirme çalışmalarına başlanacağı ve ilk ay keşfi uydusunun uzaya gönderilerek, aya yönelik bilimsel keşif ve kaynak araştırma çalışmalarına başlanacağı ifade edildi.

"Şencou 7" (Kutsal Tekne) adlı uzay aracının büyük olasılıkla 2008 yılında fırlatılacağını söyleyen Sun Laiyan, aday taykonotların eğitiminin devam ettiğini belirtti. Sun, uzaya gidecek astronotların yolculuktan kısa süre önce seçileceğini, uzay teknolojisinin gelişmesiyle gelecekte uzaya bayan taykonot, bilim adamı, felsefeci ve hatta gazeteci yollayabileceklerini söyledi.

Çin'in insanlı uzay faaliyetlerinin henüz deneme aşamasında olduğuna işaret eden Sun, "Teknolojinin olgunlaşmasıyla uzay turizmine de başlayabiliriz" diye konuştu. Sun, Mars'ı araştırma çalışmalarına başlamayı arzuladıklarını da belirtti.